مقدمه بررسى واژه‌ى « تحريف » وتعيين موضوع بحث تحريف از ريشه‌ى « حرف » ( لبه وكناره « 1 » ) به معناى مايل كردن وبردن به كنار ودگرگون ساختن آمده « 2 » وتحريف سخن به معناى متمايل ساختن معناى كلام از مقصود گوينده « 3 » ودر نتيجة ، ايجاد نوعي دگرگونى در آن است . نخستين بار اين واژه در قرآن وسپس در أحاديث به كار رفته است . در يك نگاه كلى ، تحريف قرآن را مىتوان به دو نوع معنوي ولفظي تقسيم كرد . مقصود از « تحريف معنوي » برداشت انحرافى وتفسير وتوجيه سخن برخلاف مقصود گوينده است . اين نوع تحريف به طور قطع درباره‌ى قرآن رخ داده است وامام علي عليه السلام نيز از وقوع آن در زمان خود وآينده ، و « 4 » قرآن مجيد نيز از وقوع اين نوع تحريف در كتاب‌هاى آسمانى گذشته گزارش داده‌اند . « 5 » چه تحريف در ألفاظ آنها به طور مستقيم رخ داده باشد ويا ابتدأ در معناى ألفاظ و

--> ( 1 ) . معجم مقاييس اللغة ، تحقيق عبد السلام محمد هارون ، ج 2 ، ص 42 ؛ راغب أصفهاني ، معجم مفردات‌الفاظ قرآن ، ص 113 « ماده‌ى ح . ر . ف » . ( 2 ) . معجم مقاييس اللغة ، ج 2 ، ص 43 . ( 3 ) . العين ، ص 173 . ( 4 ) . ر . ك : نهج البلاغة ، خطبه‌ى 17 ؛ كافى : ج 1 ، ص 151 . ( 5 ) . ر . ك : سوره‌ى بقره ( 2 ) ، آيه‌ى 75 وسوره‌ى نساء ( 4 ) ، آيه‌ى 46 .